برخی ولایات افغانستان فعلی که روزگاری جزو سیستان بزرگ (100سال قبل) بوده اند
اگر علی خان سربندی فقط چند سال دیگر زنده بود تمام این ولایات به ایران تعلق داشت ومردم این ولایات در فقر ومحرومیت ونا امنی به سر نمی بردند یعنی ایرانی بودند وخوشبخت ولی افسوس،...

ولایت فراه :
نقاط دیدنی ولایت فراه نیز به شرح زیر است:
شهر کهنه فراه ، شهر اسفندیار ، کافرقلعه، بارندک ، قلعه پنج جفت گاو ، قلعه چارماس
، قلعه هفت سوراخ برنگک، قلعه مساو ، مزار سید محمد ، مزار شاه مبارک ، مزار ابونصر
فراهی ، مزار شهدای کنسک ، مزار سلطان امیر

شهر کهنه فراه و قلعه فریدون
ولایت قندهار:
در شهر قندهار مقبره های اشخاص برجسته و نامدار افغان مانند مقبره آحمد شاه
ابدالی پادشاه نامدار افغانستان، میرویس هوتکی و همچنان آرامگاه های رجال معروف
کشور است. از مناطق دیدنی قندهار می توان به چهل زینه، جاده عیدگاه و فرودگاه
قندهار، تپه مندیگک، و آرامگاه بابا صاحب اشاره کرد.
چهل زینه قندهار در زمان همایون شاه آباد گردیده است و کتاره های آن در زمان امان
الله خان ساخته شده و اکنون در وضع بدی قرار دارد.

آرامگاه بابا صاحب در فندهار
ولایت هلمند
مرکز این ولایت شهر «لشکرگاه» است که مساحت آن ۶۱/۸۲۹ کیلومتر مربع و جمعیت آن ۵۴۲،۰۰۰ نفر است. نام هلمند را در ایران بیشتر هیرمند میخوانند که در واژه به معنای «دارندهٔ آتش» است و رودی است که از افغانستان به سیستان ایران و در پایان به دریاچه هامون میریزد. این ولایت بیشتر بیابانی است.
۹۲٪ مردم این
ولایت به زبان پشتو و ۸٪
دیگر به زبانهای فارسی و بلوچی صحبت می کنند
ولایت نیمروز
ولایت (استان) نیمروز نام ولایتی در جنوب باختری افغانستان است که در همسایگی کشورهای ایران و پاکستان قرار دارد.
ولایت نیمروز از جانب شمال به ولایت فراه و جنوب غرب به خط سرحدی و از طرف شرق به
ولایت هلمند محدود است. مرکز آن شهر زرنج است. نیمروز نامی است که در قرون وسطی به این ناحیه داده شده است.
بیشتر جمعیت این استان را بلوچها تشکیل میدهند البته این استان از کمجمعیتترین ولایتهای افغانستان است.مساحت این ولایت ۴۱۰۰۵ کیلومتر مربع است و ۱۴۹۰۰۰ نفر جمعیت دارد. همچنین عدهای از پشتونها، تاجیکها و ازبکها نیز در این استان ساکنند.
رود هیرمند و دنبالهٔ آن به نام خاشرود به علاوهٔ شاخههای هیرمند به نامهای رامرود و سنارود در این ولایت جریان دارند. بیابانی به نام دشت مارگو بیشتر سطح این ولایت را در بر گرفته و هامون گودزره نیز در این ولایت قرار دارد.
سه شهر زرنج، چخانسور و چهاربرجک شهرهای اصلی این ولایت هستند و از آبادیهای مهم آن میتوان کرودی، میرآباد، قلعه فتح، دشت مارگو، کده، کرکی، و شند را نام برد.
نیمروز ولایت پهناور است با جمعیت کم و طبیعتی خشن و فقیر که از دشتها و بیابانهای وسیع و خشک تشکیل شدهاست. تنها نقاطی از این ولایت مسکونی بوده و جمعیتهایی را در خود جای دادهاست که در مسیر رود هلمند در جنوب و خاشرود در شمال قرار گرفتهاند. مراکز سه ولسوالی این ولایت یعنی چهار برجک، چخانسور و خاشرود در حقیقت آبادیهایی هستند که اولی در مسیر رود هلمند و دوتای دیگر در مسیر خاشرود واقع شدهاند.
شهر زرنج مرکز ولایت نیمروز شهری مرزی است و درست در جایی قرار گرفته که هلمند مرز مشترک ایران و افغانستان محسوب میگردد و همچنان نقطهٔ نهایی جریان هلمند یعنی جایی است که ریگستانهای عظیم، هلمند را در خود میبلعد و در فصلهای خشک آب هلمند حتی به این مناطق هم نمیرسد.
اقتصاد نیمروز متکی به دادوستدهای مرزی است و در این میان تجارت کالا و ترانزیت آن، قاچاق مواد مخدر و کالا و نیز قاچاق انسان درآمدهای زیادی را به این ولایت وارد میکند. خیل مهاجرین اقتصادی افغانستان نیز از طریق نیمروز وارد ایران میشوند.
زرنج مرکز نیمروز بلوچنشین است ولی اقلیتهای پشتون، تاجیک، ازبک و شیعیان در شهر زرنج دیده میشوند. اکثر مهاجرت غیر بومیها دلایل اقتصادی دارد و سرمایهگذاریهای آنان در این شهر به رونق آن افزودهاست. جز شهر زرنج در بقیهٔ نقاط ولایت محرومیت زیادی دیده میشود اما در شهر زرنج به نسبت اوضاع بهتری حکمفرما است. شهر به طور کلی در حال توسعه و ساخت است. بیشتر خیابانها و کوچههای داخلی آن آسفالت شدهاند و اکثرا منظم به نظر میرسند. برق شهر توسط ایران تامین میگردد و خدمات شهری کمابیش توسط نهادهای دولتی ارائه میشود.
منطقهٔ دلارام و مسیر شاهراه کابل- هرات و دلارام به زرنج گاه دچار ناامنی است.
۶۱٪ مردم این ناحیه را بلوچها تشکیل میدهند که در ۸۳٪ از روستاها صحبت میشود. دوّمین زبان پرگویشور زبان پشتو است. ۲۷٪ مردم را پشتونها شامل میشوند که در ۳۹٪ روستاها صحبت میشود. فارسی و ازبکی نیز هریک توسط حدود ۱۰ درصد از مردم تکلم میشوند.
همچنین جمعیت قابل توجهی کوچی در این ولایت زندگی میکنند که شمار آنها در فصلهای مختلف سال متفاوت است
.
ولایت زابل
زابُل یکی از ۳۴ ولایت (استان) افغانستان است. مرکز این استان شهر قلات است.
بیشترین مردم این ولایت را پشتونها تشکیل میدهند.اقلیتی از پارسی گویان نیز در این ولایت زندگی میکنند.
تقسیمات اداری
- مرکزولایت شهر قلات
- ولسوالی شاه جوی
- ولسوالی ارغنداب
- ولسوالی دایچوپان
- علاقه داری میران (میزان)
- ولسوالی ترنک و جلدک
- ولسولی شنکی (شینکی)
- علاقه داری اتغر
- ولسوالی شمولزی (شمل زائی)
- کاکر

شهر کلات زابل
.
دایکندی
دایکُندی یکی از ۳۴ ولایت (استان) افغانستان است. ولایت جدید التأسیس دایکندی در مرکز افغانستان موقعیت دارد و با ولایات بامیان، غور، غز نی، ارزگان و هلمند متصل میباشد. این ولایت، در مدار عرض البلد ۳۳۵۵۰۰ و طول البلد ۲۵۵۵۰۰ واقع است و ۲۴۰۰ متر از سطح بحر ارتفاع دارد. دایکندی پیشتر یکی از ولسوالیهای ولایت اُرزگان بود ولی در تاریخ ۲۸ مارس ۲۰۰۴ به عنوان یک ولایت جداگانه تشکیل شد.
مرکز این ولایت شهر نیلی است.
هزارهها اکثریت این ولایت یعنی ۸۹٪ آن را شامل میشوند و به دنبال آنها پشتونها با ۷٪ و بلوچها با ۳٪ سایر گروههای قومی را شامل میشوند.
ولسوالیهای ولایت دایکندی
ولسوالیهای ولایت دایکندی عبارتند از: اشترلی، خدیر، سنگ تخت، شهرستان، کجران، کیتی، میرامور، نیلی، گیزاب
