ده قلعه سام از نگاه
تاريخ ،............
ده قلعه سام از
توابع دهستان لوتک مي باشد.
کتاب جغرافیای
نیمروز،
تالیف ذوالفقار
خان کرمانی که در سال 1288 ه . ق .(1250.ه.ش.-1871م) از طرف ناصر الدین شاه قاجار
به همراه هیات تعیین حدود مرز ایران وافغانستان به سیستان می آید درمورد ده قلعه
سام مي نويسد :
قلعه سام نریمان که
الان جزئ مزارع سکوهه محسوب می شود ، سابق بر این زمین زراعت زیادی داشته ، که اکنون همه را ریگ گرفته است .
حال به قدر 580 خروار
بذرافشان ملک دارد .
آنچه زراعت شده است
از رعیت سکوهه 90 خروار [است].
400خروار دیگر زمین
بذر افشان دارد.
قلعه سام، این قلعه در ۴ کیلومتری سکوهه قرار دارد شکل قلعه مستطیل شکل است و دارای دیوارهای پهن و بزرگ خشتی و گلی و همچنین دارای دروازه و برجهای متعدد است.
کلنل تیت انگلیسی و والترسرویس آمریکایی
از این قلعه بازدید کرده اند. به گفته کلنل تیت در سده نوزدهم، نهری از
نزدیک این قلعه جاری و به طرف دهکده ورمال ادامه داشته است. بر اثر کاوش
باستان شناسان، در طبقه زیرین این بنا نوشتهای یونانی متعلق به دوران پارتها کشف شده است.طبقه بالایی این بنا متعلق به دوران ساسانی است.
این قلعه در فاصله 28 کیلومتری
جاده زاهدان به زابل واقع شده و به شکل ذوزنقه نامنظم است. طول قلعه از شرق به غرب
376 متر و از جنوب به شمال 296 متر است. قلعه سام دارای دو دروازه شمالی و جنوبی است
که هر کدام دارای برج نگهبانی است. این قلعه به زمان پارتها مربوط است و از خشت خام
ساخته شده است. مجموعه برجهای این قلعه بالغ بر 36 برج است. برج 8 برج ان بزرگ است
که در گوشههای قلعه قرار گرفته و 28 برج آن کوچک است که در اطراف قلعه ساخته شده این
قلعه به نام جدرستم بنا شد، پس از تغییر مسیر رودخانه هیرمند با سیل و فشار آب ویران شداند. این قلعه از چینه
دو لایه درست شده است؛ به این ترتیب که دیوار در وسط قرار دارد و دو طرف آن را با قشر
گل پوشاندهاند
ا